meslek GM
Öğretmenlik Mesleği

   

 

    

         Meslek Nedir?

        Bir kimsenin geçimini sağlamak için yaptığı sürekli iş ve birbirine bağlı bilimsel veya felsefi düşünceler birliği, bir fikir çerçevesinde toplanmış çeşitli bilgiler, dizge, sistem olarak tanımlanmaktadır.

Mesleği; kişilerin hayatlarını sürdürebilmek için temel uğraş alanı olarak seçtikleri, belirli bir süre eğitimden sonra icra edebildikleri, çalışma, yükselme şartlarının yasal güvence altına alındığı bir faaliyet alanı olarak tanımlamak mümkündür.

 

            Öğretmenlik Mesleği 

 

Öğretmenlerin yasal konumu 1739 sayılı M.E. temel kanununun 43. Maddesi ile düzenlenmiştir. “Öğretmenlik, devletin eğitim, öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleğidir. Öğretmenler bu görevlerini Türk Milli Eğitiminin amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak ifa etmekle yükümlüdürler.

Öğretmenlik mesleğine hazırlık genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon ile sağlanır. Yukarıda belirtilen nitelikleri kazanabilmeleri için, hangi eğitim kademesinde olurlarsa olsun, öğretmen adaylarının yüksek öğrenim görmelerinin sağlanması esastır.

 

            Meslekleşme Koşulları Açısından Öğretmenlik

 

Uzmanlık Bilgisi – Örgün Eğitiminden Geçme: 16 Mart-1948’de ilk öğretmen okulu açılmıştır. Eğitim psikolojisi, eğitim sosyolojisi, eğitim yönetimi, eğitim teknolojisi, ölçme ve değerlendirme gibi kavramlar ön plana çıkmışlardır. Geniş bir alanı kapsaması bazı sorunları da beraberinde getirmiştir.

 

Giriş Denetimi: Yasal hükümler çerçevesinde kimlerin hangi meslekleri yapabilecekleri ve çalışma şartlarının düzenlenmesi mesleğin gelişmesini sağlayan unsurlardan birisidir. Son yıllarda her yüksekokul mezununun öğretmen olabilme imkanı bulması sanki öğretmenliğe giriş denetiminin olmadığı izlenimini doğurmuştur. Talim Terbiye Kurulu;  “Öğretmenlik Meslek Bilgisi Sertifikası (Pedagojik Formasyon)” almak şartıyla öğretmen olabileceklerini bildirmiştir.

 

Meslek Ahlakı: bütün meslekleri birbirinden ayıran değerler, ilkeler, kurallar vardır. Konu uzmanı olmanın yanında güvenirlilik de esas alınmalıdır. Pehlivan (1998)’a göre etik: belirli bir meslek grubunun, mesleğe ilişkin olarak oluşturup, koruduğu; meslek üyelerine emreden onları belirli bir şekilde davranmaya zorlayan, kişisel eğilimlerini sınırlayan; yetersiz ve  ideallerini korumayı amaçlayan mesleki ilkeler bütünüdür. Eğitimde; fırsat eşitliği, ayrım gözetmeme, ideal öğrenci-öğretmen ilişkisi, inaç ve fikirlerin zorla empoze edilmesi, notu bir silah olarak kullanmama gibi konuların üzerinde ısrarla durulmalıdır.

 

Çalışma Özgürlüğü: Meslek olmanın diğer koşulu da tam bir çalışma özgürlüğüne sahip olmaktır. Öğretmenlerin çoğunluğu devlet okullarında görev yaparlar. (Yaygın eğitim kurumları ve özel dershaneler dahil  523.617 öğretmenden sadece 54.172’si özel öğretim kurumlarında çalışmaktadır.) Devlet ve özel okulda çalışmanın birbirlerine göre avantaları ve dezavantajları vardır.

 

Meslek Kuruluşları: Meslek kuruluşları açısından öğretmenlerimiz büyük bir deneyime sahiptirler. İlk örgütlenme hareketleri 1908 yılına kadar uzanır. Gerçek anlamda mesleki örgütler ise; 1961 Anayasası’ndan sonra kazanılmıştır. Kamu personeli, ortak mesleki, kültürel, sosyal ve ekonomik hak ve menfaatlerini korumak, mesleki gelişme ve aralarında yardımlaşmayı sağlamak amacıyla sendika kurma hakkına sahiptiler. Bu hak 1971 yılında ellerinden alınmıştır. Bu tarihten sonra dernek kurarak bu açık kapatılmaya çalışıldı. 12 Eylül 1980 askeri darbesine kadar başlıca öğretmen örgütleri şunlardır:

 

Türk Eğitim Öğretim Emekçileri Birleşme ve Dayanışma Derneği (TÖB-DER) 200.000 Memur ve Hizmetli Üye

Ülkücü Öğretim Üyeleri ve Öğretmenler Derneği (ÜLKÜ-BİR) 78.000 Memur ve Hizmetli Üye

Hürriyetçi Öğretmenler Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği      (HÜR-ÖĞRET-BİR)

Bu derneklerin dışında kurulmuş başka dernekler de bulunmaktadır ama bahsi geçen dernekler kadar üye sayısına ulaşamamışlardır.

1990 yıllarda öğretmenler yeniden örgütlenme çabası içine girmişlerdir. 12 Eylül öncesine benzeyen aynı siyasi şema aşağı-yukarı tekrar yapılanmıştır. Bunlar: 

 

Eğitim, Bilim ve Kültür Emekçileri Sendikası (EĞİTİM SEN)

Türkiye Eğitim ve Öğretim Hizmetleri İşkolu Kamu Çalışanlar Sendikası (TÜRK EĞİTİM SEN)

Demokratik Eğitimciler Sendikası (DES)

Eğitimciler Birliği Sendikası (EĞİTİM BİR)

 

Hizmet Koşulları: Diğer profesyonel melek gruplarına göre daha dezavantajlıdır. Uygun olmayan çalışma şartları öğretmenlerimizi yıpratmaktadır. Gerekli malzeme ve teçhizattan yoksun okullar öğretmenlerin çalışma şevkini kırmaktadır. Şehir ve taşra arasında büyük bir eğitim-öğretim farkının bulunması dikkat çekici bir tablo olarak karşımıza çıkmaktadır.

 

Toplumca Meslek Olarak Tanınma: Toplumca meslek olarak kabul edilen meslekler arasındadır. Türk toplumun geçmişe dayana kültürel faktörleri öğretmenliği olumlu yönde desteklemektedir. (Bana bir harf öğretenin kırk yıl kölesi olurum) Mesleki şartların olumsuzluğu ve her yüksekokul mezununa öğretmen olma şansının doğması bu mesleğin ilerlemesine ve aşama kaydetmesine engel olmaktadır.

 

Ülkemizde Öğretmenlik

 

            1- Kamu görevlilerinin ¼ ‘ü öğretmenlerdir. Örgün eğitim kurumları ele alınırsa 260.486’sı erkek, 207.994’ü bayan olmak üzere 468.480 öğretmen bulunmaktadır.

2- Öğretmenlerin %55.6’sı erkek, %44.4’ü bayandır.

3- Daha çok alt ve orta gelir grupların tercih ettikleri bir meslektir.

4- Kariyer yapma ve mesleki gelişim imkanları sınırlıdır. Kurum düzeyinde öğretmenlerin kendilerini geliştirmelerini sağlamak amacıyla kaynak ayrılmamaktadır. Sadece hizmet içi eğitim faaliyetleri düzenlenmektedir. Olumlu bir gelişme ise; lisansüstü çalışma yapan öğretmenlerin görevleri merkez İle ya da yakın bir ilçeye alınmaktadır.        

5- Bayan öğretmenler mesleği yarım gün çalışabilmenin avantajı için seçebilmektedirler. Bu da mesleğin ilerlemesine sekte vurmaktadır.

6- Özel öğretim kurumlarının sağladığı avantajlar, Milli Eğitime bağlı kaliteli öğretmen sayısını azaltmakta ve okula devam eden öğrenciler aynı zamanda ya dershanelere gitmekte ya da özel dersler almaktadırlar.   

 

 

www.mehmetaltin.com & www.goldenmemo.com